کیفیت را پایانی نیست

بخش حقوقی - تحلیل حقوق جرائم در آزمایشگاه های تشخیص طبی 1395/10/14

چاپ

تحلیل حقوق جرائم در آزمایشگاه های تشخیص طبی

امروزه آزمایشگاه های تشخیص طبی نقش بسزایی در حفظ و ارتقاء سطح نظام سلامت جامعه به ویژه نظام تشخیص و درمان بسیاری از بیماری ها دارند. از آنجا که محصول و نتیجه فعالیت های آزمایشگاه های تشخیص طبی در فرایند درمان جزء لاینفک و اجتناب ناپذیر در اقدامات پزشکی قلمداد می گردد، حصول اطمینان و اعتماد با نتایج گزارش شده آزمایشگاه ها ضرورتی غیر قابل انکار می باشد.

آزمایشگاه های تشخیص طبی حتی در شرایط کاملا استاندارد و ایده آل مصون از خطا و اشتباه نمی باشد و این خطا در گزارش جواب دهی آزمایشات دربردارنده مسئولیت بوده و تبعات قانونی را در پی خواهد داشت.

منظور از مسئولیت، مسئولیتی است که در نتیجه اعمال و اقدامات پزشکی ناشی می شود و با توجه به تسری ماده 15 قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، منظور از کلمه پزشک شامل رشته علوم آزمایشگاهی نیز می شود. مسئولیت پزشکی دارای سه رکن اساسی می باشد:
1) خطای پزشک و متصدی مربوطه 2) تحقق خسارت و ضرر 3) رابطه سببیت بین خطای یاد شده و ضرر و خسارت وارده که برای ایجاد مسئولیت جزایی و کیفری تحقق هر سه رکن لازم و ضروری می باشد. از دیدگاه حقوق جزایی مجرم کسی است که فعل یا ترک فعل وی مغایر با اوامر و نواهی قانون گذار بوده و بر این اساس جرائم به دو دسته تقسیم می شوند:

  1. 1)جرائم عمدی که دربردارنده مسئولیت و قصد مجرمانه مرتکب است
  2. 2)جرائم غیر عمدی که دربردارنده خطا و تقصیر مرتکب است و فاقد عنصر مسئولیت می باشد.

در تحقق جرائم اعم از عمدی و غیر عمدی علاوه بر عنصر مادی (فعل یا ترک فعل) و قانونی (فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازات مقرر شده باشد) عنصر روانی نیز لازم و ضروری است که قصد مجرمانه و سوء نیت عنصر روانی جرائم عمدی و خطای جزایی عنصر روانی جرائم غیر عمدی می باشد. خطای جزائی بدین معناست که علیرغم عدم قصد و عدم تعمد در زیان رساندن به دیگری، به سبب بی احتیاطی ضرر و خسارت به دیگری وارد می شود و مصادیق آن عبارتند از: بی احتیاطی، بی مبالاتی، عدم رعایت تعاملات دولتی و عدم مهارت.

در خصوص اشتباهات و تخلفات آزمایشگاهی که منجر به نتیجه مجرمانه ای از قبیل قتل، نقص عضو، عیوب جسمانی و روانی و ... به مراجعین و بیماران می گردد جرم غیر عمدی حاصل گردیده و مرتکب و مسبب آن علاوه بر جبران خسارت و مسئولیت مدنی، مستحق مجازات خواهد بود. طبق موارد گفته شده برای آنکه خطای آزمایشگاه به عنوان یک جرم تلقی شود بایستی نتیجه زیان آور معلول و ناشی از بی احتیاطی، بی مبالاتی، عدم مهارت و یا عدم رعایت نظامات آزمایشگاهی و استاندارد های مقرر باشد و رابطه سببیت به طور کامل احراز گردد.

علاوه بر موارد فوق که در خصوص جرائم غیر عمدی بیان شد، نقض برخی قواعد و مقررات صنفی و حرفه ای در آزمایشگاه می تواند مسبب بروز جرائم عمدی گردد. جرائمی از قبیل جعل عنوان و جواب گزارش شده، دریافت اضافه مبلغ از بیماران، افشای اسرار بیماران و ... .

برای پیشگیری از بروز جرائم غیر عمدی در آزمایشگاه های تشخیص طبی می بایت نظامات و مقررات مقرر در صنف آزمایشگاهی و آیین نامه ها و استاندارد های مربوطه رعایت گردد و علاوه بر این چند توصیه راهگشا ارائه می گردد:

  1. 1)با توجه به این که خطاهای آزمایشگاه در سه مرحله قبل از انجام آزمایش، زمان انجام آزمایش و هنگام گزارش و تحلیل جواب آزمایش بروز می کند، کنترل هر سه مرحله و رعایت استاندارد ها می تواند بروز خطای مرتبط را کاهش دهد.
  2. 2)مستند سازی و بایگانی اسناد و مدارک در خصوص بیماران و آزمایشات انجام گرفته کمک به سزایی در دفاع از آزمایشگاه در صورت بروز شکایت می نماید، بطوریکه اسناد و مدارک مذکور بیانگر صحت عملکرد آزمایشگاه بوده و مبرا کننده آزمایشگاه از اتهام وارده می باشد.
  3. 3)مستند سازی و بایگانی اسناد و مدارک مرتبط با دستگاه ها و تجهیزات آزمایشگاهی، اسناد تعمیرات دوره ای و گواهی کالیبراسیون و صحت عملکرد دستگاه ها، برگه پرینت جواب های آزمایش و کنترل کیفی صورت گرفته در مکان مناسب تا در صورت بروز شکایت علیه آزمایشگاه صحت عملکرد تجهیزات و مواد آزمایشگاهی احراز گردد.
  4. 4)بکارگیری پرسنل آموزش دیده و کارآمد در کلیه مراحل و بخش های آزمایشگاه و برگزاری آموزش های دوره ای و مستند سازی و بایگانی مدارک مربوطه.

در انتها توصیه می گردد تا عملکرد و فعالیت های آزمایشگاه بر اساس اصول و روش های استاندارد مستند سازی گردد تا در صورت بروز شکایتی از آزمایشگاه در مراجع قضایی راهگشای دفاع از آزمایشگاه باشد.

webpage iconآرشیو بخش حقوقی

 

پیوند ها (356) - 1395/12/10

اطلاع رسانی - 1397/09/24)

اخبار کمیته ها و کارگروه های انجمن

enallah

درگذشت مادر همکار گرامی

سرکار خانم دکتر ماهرخ ایمانی


اخلال در امر تهیه تجهیزات و کیت های آزمایشگاهی


مهارت های زبان انگلیسی برای شرکت در مجامع علمی بین المللی

Posteramozesh

هماتومورفولوژی سلول های خونی و نحوه گزارش نویسی و یکسان سازی نتایج بر اساس معیارهای جدید ICSH- ء13،14 دی ماه

دوره کاربردی تربیت متصدی پذیرش و جوابدهی در آزمایشگاه بالینی - 22،23،29،30 آذر ماه

فراخوان درخواست همکاری

farakhan davat be hamkari

اولین گردهمایی دانش آموختگان دکترای علوم آزمایشگاهی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشکده پیراپزشکی

کنفرانس های یک روزه تیروئید شناسی - 22، 23 آذر ماه

دوره آموزشی مهارت افزایی سوپروایزر در آزمایشگاه بالینی- 8،9،15،16 آذر ماه

کنفرانس مدیریت خطا در آزمایشگاه بالینی ویژه آزمایشگاه های استان آذربایجان شرقی

سومین فراخوان کمیته پژوهش

sevomin farakhan komote pazhohesh

اولویت های پژوهشی انجمن دکترای علوم آزمایشگاهی

دوره های آموزشی انجمن در پاییز و زمستان

دوره های آموزشی انجمن در سال 1397





آرشیو نشریات خارجی


دریافت مقالات و اخبار از طریق پست الکترونیک